Paweł Stachnik

Korona, Litwa, Ruś...

Obraz Mykoły Ivasiuka Wjazd Chmielnickiego do Kijowa
Paweł Stachnik

UKRAINA. Zawarta 16 września 1658 r. ugoda w Hadziaczu miała zmienić Polskę w Rzeczpospolitą Trojga Narodów. Gdyby została zrealizowana, historia Polaków i Ukraińców potoczyłaby się inaczej.

W1647 r. oficer wojska zaporoskiego Bohdan Chmielnicki sprowadził do swojego majątku w Subotowie koło Czerkas kandydatkę na żonę, Helenę z Komorowskich. Chmielnicki był wdowcem i zamierzał drugi raz się ożenić. Helena wpadła jednak w oko podstarościemu czehryńskiemu Danielowi Czaplińskiemu, który najechał Subotów, uwięził Bohdana i porwał Helenę.

Chmielnicki oddał sprawę do sądów, szukał też pomocy u króla Władysława IV Wazy, ale wskutek intryg Czaplińskiego nie uzyskał sprawiedliwości. Rozgoryczony postanowił wywołać bunt Kozaków i w ten sposób pomścić swoje krzywdy. W tym samym roku zawiązał sprzysiężenie niezadowolonej z porządków starszyzny kozackiej. Spisek jednak wykryto, a Chmielnickiego uwięziono. Wyszedł za poręczeniem i uciekł na Sicz. Tam namówił Kozaków do wystąpienia przeciw Rzeczypospolitej. Tak zaczął się bunt, który zmienił losy Polski i Ukrainy.

Trzy klęski

Chmielnicki, który kazał nazywać się hetmanem, zawarł przymierze z chanem tatarskim Islamem Girejem, a sześć tysięcy Tatarów prowadzonych przez Tuhaj-beja dotarło wiosną 1648 r. na Sicz i połączyło się z Kozakami. Kozacki przywódca cały czas prowadził negocjacje ze stroną polską, zapewniając, że nie ma mowy o żadnym buncie, a on i jego ludzie uznają władzę króla. W Warszawie uznano jednak, że wystąpienie jest niebezpieczne i musi być stłumione.

Pozostało jeszcze 88% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 3,69 zł dziennie.

    już od
    3,69
    /dzień
Paweł Stachnik

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2025 Polska Press Sp. z o.o.

Dokonywanie zwielokrotnień w celu eksploracji tekstu i danych, w tym systematyczne pobieranie treści, danych lub informacji z niniejszej strony internetowej, w tym ze znajdujących się na niej publikacji, przy użyciu oprogramowania lub innego zautomatyzowanego systemu („screen scraping”/„web scraping”) lub w inny sposób, w szczególności do szkolenia systemów uczenia maszynowego lub sztucznej inteligencji (AI), bez wyraźnej zgody Polska Press Sp. z o.o. w Warszawie jest niedozwolone. Zastrzeżenie to nie ma zastosowania do sytuacji, w których treści, dane lub informacje są wykorzystywane w celu ułatwienia ich wyszukiwania przez wyszukiwarki internetowe. Szczegółowe informacje na temat zastrzeżenia dostępne są tutaj.