Szymon Spandowski

Tu trafiają na leczenie najcenniejsze strzępki papieru. A z nimi krzyk z katyńskich grobów

Dariusz Subocz czyści na mokro jeden z „charkowskich” banknotów Fot. Jacek Smarz Dariusz Subocz czyści na mokro jeden z „charkowskich” banknotów
Szymon Spandowski

Porucznik Ludwik Kolczyński urodził się w Warszawie, ale spędził sporo czasu w Toruniu. Tu się uczył i być może zwiedzał okolicę. Ciekawe, czy trafił do Grębocina, gdzie dziś konserwatorzy papieru zajmują się zaświadczeniem znalezionym przy jego zwłokach pod Charkowem?

Przy Muzeum Piśmiennictwa i Drukarstwa w podtoruńskim Grębocinie działa jedna z najlepszych w kraju pracowni konserwacji papieru. Trafiły tam dokumenty z Muzeum Katyńskiego.

Do obowiązków Pana będzie należało ścisłe wykonywanie wszelkich poleceń Zarządu Towarzystwa oraz bezpośrednich przełożonych. Przestrzeganie obowiązujących przepisów i norm spółki. Tytułem wynagrodzenia za pracę w wyżej wymienionym okresie otrzymywać będzie Pan zł 300 za 1 miesiąc.”

Jest to fragment umowy, jaką 4 czerwca 1938 r. zawarł Wacław Siwiński, zatrudniając się jako technik w pracowni architektonicznej Towarzystwa Budowy i Eksploatacji Mieszkań dla Pracowników Kolejowych Sp. z o.o. w Warszawie (al. Jerozolimskie 38a tel. 3-42-25). Dokument jest bardzo dobrze zachowany. Papier ściemniał, ale napisany na maszynie tekst, uzupełniony piórem, jest doskonale widoczny. Wygląda, jakby przez kilka dekad spoczywał między stronami jakiejś książki.

Z kolejnym jest trochę gorzej. Wąski pasek papieru - potwierdzenie wymeldowania,

Stołeczne Miasto Poznań. Nazwisko... Z liter pozostały tylko cienie, ich odcyfrowywanie jest raczej zgadywaniem. Chyba Kolczyński, imię zapewne na L. Na odwrocie druk wyraźny, zawartość wypełnionych przez jakiegoś urzędnika rubryczek jest nieco bardziej czytelna. Pan Kolczyński zgłosił 1 marca 1939 roku wymeldowanie z mieszkania nr 6 w domu nr 20 przy ul. (niestety, nieczytelnej) do Warszawy.

„Niniejszym zaświadcza się, że major dypl. Gorski Józef należy do Sztabu Dowództwa Gen. Skuratowicza. Podpisano, Szef Sztabu Gen. Skuratowicza. Fiedler, major dypl. Dnia 12 września 1939 r.”

Tekst zaświadczenia jest w całości napisany na maszynie, nie trzeba więc tropić wyblakłych śladów atramentu czy zatartych śladów ołówka. Na papierze widać jednak sporo zacieków.

A na banknocie stuzłotowym z podobizną księcia Józefa Poniatowskiego takich śladów jest jeszcze więcej. To krew?

Pozostało jeszcze 82% treści.

Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł, wykup dostęp.

Zaloguj się, by czytać artykuł w całości
  • Prenumerata cyfrowa

    Czytaj ten i wszystkie artykuły w ramach prenumeraty już od 2,46 zł dziennie.

    już od
    2,46
    /dzień
Szymon Spandowski

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.nowosci.com.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.